DISEKCIJA AORTA


Disekcija aorte predstavlja ozbiljno zdravstveno stanje, kod kojeg dolazi do pucanja unutrašnjeg sloja zida aorte. Tada krv pojuri kroz rascjep, dovodeći do raslojavanja (disekcije) unutrašnjeg i središnjeg sloja aortnog zida. U slučaju da krv probije i spoljašnji sloj zida, disekcija aorte je često smrtonosna. Najčešći i najopasniji tip disekcije aorte je onaj kada dolazi do pucanja zida njenog početnog, uzlaznog dela, neposredno nakon izlaska iz srca, sa ili bez zahvatanja silaznog (daljeg) dijela aorte. Drugi, manje opasan tip disekcije je onaj koji zahvata samo silazni dio aorte. Ovo stanje je relativno rijetko.

Simptomi:

  • Iznenadni snažan bol u grudima ili u gornjem dijelu kičme, često opisivan kao osećaj cijepanja ili kidanja, sa širenjem u vrat ili niz kičmu;
  • Nedostatak daha;
  • Iznenadne poteškoće sa govorom i vidom, slabost ili paraliza jedne strane tijela
  • Gubljenje svijesti;
  • Slab puls u jednoj ruci, u poređenju sa drugom.

Uzroci:

  • Hronično povišen krvni pritisak oštećuje tkivo aorte, i time je čini podložnijom za nastanak pukotine.
  • Urođena stanja koje se povezuju sa oslabljenom i uvećanom aortom, kao što su Marfanov sindrom, bikuspidni (dvolisni) aortni zalistak ili druga.
  • Rijetko, disekciju može izazvati trauma (povreda) grudnog koša, najčešće prilikom saobraćajnih nesreća.

Faktori rizika

  • Nekontrolisan visok krvni pritisak (hipertenzija)
  • Aneurizma aorte;
  • Ateroskleroza;
  • Bikuspidna aortna valvula
  • Urođeno suženje segmenta aorte (koarktacija aorte).
  • Određene genetske bolesti (Tarnerov sindrom,Marfanov sindrom,poremećaji vezivnog tkiva)
  • Zapaljenska ili infektivna stanja (arteritis džinovskih ćelija, odnosno zapaljenje arterija; kao i sifilis, polno prenosiva infekcija)
  • Pol (Muškarci imaju dvostruko veću incidencu disekcija aorte)
  • Starost (Incidenca disekcije aorte ima vrhunac pojave u 7. i 8. deceniji života)
  • Trudnoća (Disekcija aorte se rijetko javlja kod inače zdravih trudnica)
  • Dizanje tegova. Bavljenje ovim sportom povećava rizik za nastanak disekcije aorte, povećavanjem krvnog pritiska tokom treninga.

Komplikacije

Disekcija aorte može dovesti do:

  • Smrti usljed unutrašnjeg krvarenja;
  • Oštećenja organa, kao što je zatajenje rada bubrega ili smrtonosno oštećenje creva;
  • Oštećenja aortnog zaliska (aortna regurgitacija) ili pucanja u srčanu kesu (tamponada srca).

Dijagnostika:

  • Transezofagealna ehokardiografija (TEE).
  • Kompjuterizovana tomografija (CT). (Zlatni standard u dijagnostici disekcije aorte)
  • Magnetna rezonanca angiogram (MRA)

Liječenje:

  • Hirurško liječenje je neophodno, a predstavlja uklanjanje što je moguće većeg segmenta oštećenog dijela aorte (pogotovo mjesto rascjepa) i rekonstrukciju tog dijela upotrebom sintetičkog cjevastog grafta. Ukoliko je oštećen i aortni zalistak, obavlja se i njegova rekonstrukcija ili zamjena vještačkim. Ukoliko je disekcija po tipu zahvatanja samo silaznog dijela aorte, liječenje se može izvršiti i plasiranjem stenta (strukture sa žičanom mrežom) u oštećeni dio aorte.
  • Medikamentozno liječenje se svodi na obaranje krvnog pritiska i smanjenja osjećaja bola. Ova terapija nije definitivna, i koristi se za stabilizaciju stanja pacijenta prije operacije, odnosno za sprječavanje širenja disekcije u do tada neoštećene segmente aorte. Uloga lijekova je značajna i nakon hirurškog liječenja, kako bi se doživotno ograničavao nivo krvnog pritiska.

Prevencija

  • Kontrola krvnog pritiska.
  • Prestanak pušenja
  • Težiti normalnoj tjelesnoj težini, ishrana sa što manje soli, dosta voća, povrća i integralnih žitarica, umjerena fizička aktivnost.

Copyright by BHSrce 2017. All rights reserved.